A Dutch woman living in Sweden.

Wie het leuk vindt kan hier lezen hoe wij genieten van ons verblijf in Zweden.
Over hoe het met ons gaat en wat we zoal meemaken...


Zweden... rust, ruimte, oneindige natuur, frisse lucht en veel aardige mensen!




vrijdag 14 april 2017

Bijgeloof

 
 
 
 
In Zweden is of was Pasen omgeven door bijgeloof. Er vliegen heksen rond.
Kijk maar naar bovenstaand filmpje.
 
 
De Zweden liefhebbers weten het al wel en ook mensen die hier al jaren lezen, want ik heb het al vaker verteld, zelfs vorig jaar nog uitgebreid.
Daarom ben ik hier nu alleen om jullie heel fijne en gezellige paasdagen te wensen!
Voor wie over het bijgeloof nog niet heeft gelezen kan dat HIER (klik) alsnog doen.
 
 
Gon

 


vrijdag 7 april 2017

Hieperdepiep...

 
 
Natte oren van het zwemmen
 
Vandaag is Sim jarig, 11 jaar alweer!
Bij ons gekomen in juli 2014, toen 8 jaar, dus bijna drie jaar alweer.
 
Lieve, lieve Sim...
Voor haar zijn er maar twee belangrijk,
dat zijn Peter en ik en ook in die volgorde.
Sim, onzeker naar vreemden.
Sim, erg kleinzerig.
Sim, olijk en vrolijk, bijzonder grappig ook.
Heel lief en heel gehoorzaam (meestal).
We zijn blij met je!!!
 
Gon
 
 
 
 

dinsdag 28 maart 2017

Eindelijk geen stank meer, brrrrrr





Nee, het is niet plotsklaps zomer geworden, integendeel, het duurt nog wel even eer alle sneeuw weg is. Neemt niet weg dat je vaak al lekker lang buiten kunt zijn en zitten.
Op deze foto hangt een wasje buiten aan de droogmolen. Heerlijk om de was buiten te drogen! Lekker fris!
 
Ik heb nooit een hekel aan de was, helemaal niet. Wassen, ophangen, strijken, ik heb er beslist geen hekel aan. Niet dat ik het zo leuk vind dat ik het ook bij jou wil doen hoor, dat je daar niet mee aan komt :-). Net als mijn moeder houd ik van lekker heldere frisse was. Een handdoek waarmee je met plezier je gezicht afdroogt en denkt: 'Wow, wat ruikt ie heerlijk naar buiten!'
Ik ben nog net uit een tijdperk dat de witte was wel 'op de bleek' werd gelegd. Uitstervend was het toen al wel.
 
 
 
 
Maar de laatste tijd vond ik mijn 'schone' was niet meer fris, Peter en ik vonden zelfs dat het water dat afgepompt werd niet lekker rook, een beetje stonk zelfs. Nog nooit meegemaakt!
Op een gegeven moment las ik ergens (ja, bij jou Mien M. op Fb) dat je zelf wasverzachter kunt maken. Ik gebruikte het al een tijd niet omdat ik heb gelezen wat erin zit en dat dus niet wil. De zelf te maken wasverzachter bevat o.a. azijn en daarmee kwam het balletje aan het rollen.
Na dat een paar keer gebruikt te hebben werd de was zichtbaar vies, zwarte vlekjes en ook vond ik de handdoek waar ik na het douchen mijn neus in stak gewoon vies ruiken! Bah! Na een aantal weken gaf ik de azijn de schuld en stopte ermee. De was bleef vies.
Er kwamen ook met het was- en spoelwater telkens kleine zwarte stukjes mee. De afvoer leegt hier in een Zweedse speciale roestvrijstalen wasbak met een soort wasbord. Zat al in het huis en bijna iedereen heeft zo'n ding. Daarom kon ik dus precies zien wat eruit kwam.
Na zoeken op internet kwam ik erachter dat het vastgekoekt vuil was. Het loskomen was in gang gezet door de azijn in de zelfgemaakte wasverzachter.
 
Bah, vetluis noemen ze dat aangekoekte in de wasmachine! Zijn geen diertjes hoor, het is slechts een benaming die dat doet vermoeden.
Ik las ergens een tip om een draai (zonder wasgoed) op 60 graden te doen met een liter azijn.
Gedaan, en er kwam toch een viezigheid mee!
De was rook daarna nog steeds en er kwamen ook nog steeds stukjes mee.
Verder zoeken op internet.
Een andere tip, een draai zonder wasgoed maar met een flinke hoeveelheid soda op 95 graden. Gedaan en nu eindelijk een frisse wasmachine en een frisse was. Er komen ook geen stukjes meer mee.
 
Het blijkt dat, nu we op veel lagere temperaturen wassen, de boel aankoekt. Je trommel ziet er blinkend uit, maar als je de buitenkant zou zien:
 
 
Foto van internet
 
Dus het devies is om regelmatig een draai op een hoge temperatuur te doen. Een lichte handdoeken was kan je best heet wassen. En anders dan maar met een lege machine. Maar dit zal me niet weer gebeuren.
 
HIER (klik) vind je de uitleg op Wikipedia.
 
 
Ik heb hier nooit eerder last van gehad.
En jullie? Hebben jullie dit probleem ook wel eens gehad?
 
Gon



vrijdag 24 maart 2017

Hornborgasjön en de kraanvogels, een jaarlijks wederkerend fenomeen


Prachtig die kraanvogels
 

Kraanvogels bij Hornborgasjön


Wie hier al langer leest weet al wel dat ik het elk jaar over de komst van de kraanvogels heb, altijd rond deze tijd.
Een jaarlijks terugkerend moment van grote blijdschap.
Er kwamen alweer grote aantallen kraanvogels aan bij Hornborgasjön, daar waar dus enorme aantallen neerstrijken voor ze zich verder over het land verspreiden. Hornborgasjön ligt tussen de grote meren Vättern en Vänern. 
De kraanvogels worden nabij Hornborgasjöns fältstation altijd geteld en gisteren waren er zo'n 16.000!
Het is ook altijd mooi andere trekvogels te zien, zoals bijv. de wilde (zang-)zwanen, waar ook elk jaar een 'echtpaar' van broed op/aan het meer tegenover onze stek hier.
Er zijn meer grote verzamelplekken, maar ik volg deze altijd.


Hornborgasjön met kraanvogels
 

"Nou beste kraanvogels, blijf nog maar even daar voor jullie naar moerasgebieden in het noorden komen.  Hier ligt nog een beste sneeuw-/ijslaag. Ik kan jullie zeggen, van ons mag dat nu ook wel weg. Smelten met die handel nu. Als jullie er zijn is het immers voorjaar!"


Klik maar op de foto's voor veel mooier beeld!


We hadden ze ook eens hier op bezoek in onze tuin toen ze onze pootaardappels allemaal opgegeten hebben. Dat kan je HIER (klik) nog zien en lezen.
 
Zoals elk jaar plaats ik hieronder ook nu het mooie filmpje over de kraanvogels bij aankomst in Zweden in het voorjaar. Dit voor degenen die het nog niet kennen en wel graag willen zien.

Ook kun je kijken op de webcamera's bij Hornborgasjön. Zie ze live door HIER (klik) te klikken.
Er zijn meerdere camera's (genummerd) dus je kunt ook via andere camera's kijken.
Wel bij daglicht natuurlijk :-).
Alle foto's hierboven komen van de Facebookpagina van Hornborgasjöns Fältstation.






Ik wens iedereen een heel mooi weekend!

Gon
 

woensdag 1 maart 2017

Hoting - 1 maart 2017


Vanmorgen vroeg na een etmaal met hevige sneeuwval dat 30 - 40 cm gaf...


 
De trap naar de voordeur maar weer schoonmaken.
Had ik in de vroege avond ervoor nog gedaan en het is nog wel aan de luwe kant.
Er was aardig wat wind bij waardoor het minder dik op de daken ligt.
 

Klik maar op de foto voor groter beeld, is veel mooier...
Van dezelfde plek naast het huis genomen, maar dan
richting gastenhuis, werkplaats en het bos.
 

 
Dit juist van de andere kant, rechts gastenhuis en werkplaats, links achterkant huis.
Morgen komt de schoorsteenveger, dus de trap op het dak naar de schoorsteen
 moest ook nog schoongemaakt worden anders maakt hij rechtsomkeerd. Is gelukt.
Morgen nog een dag met sneeuw en daarna wordt het toch nog weer koud met veel zon.
 
Hoe is het weer bij jullie deze week?
 
Gon

zondag 26 februari 2017

Even vårvinter, maar de echte winter ligt weer op de loer...


Heb je even, dit is een wat langere kwebbel...

Ik schreef het als eens eerder, vårvinter is hier het vijfde en speciale seizoen. Het is de tijd tussen de winter en de lente, wanneer er nog sneeuw ligt, er heel veel zonnige dagen zijn en de dagen ook al beduidend langer zijn. Het betekent dus zoiets als het vroege voorjaar en  kan zo eind februari beginnen.
Letterlijk betekent vår - voorjaar en vinter natuurlijk winter. Het is zo'n beetje de periode maart en april.
In de winkels merk je het ook als het vårvinter is! In sommige supermarkten zijn zelfs speciale hoekjes ingericht met spullen en etenswaren waarmee je buiten kunt picknicken in de sneeuw. Je ziet het overal en veel. 
Men gaat erop uit met sneeuwscooter, auto, op de lange latten en/of te voet.
Vuurtje maken, worstjes grillen, warme soep in de thermosfles en ga zo maar door, bedenk het maar. Maar in elk geval grillen en/of eten in de natuur!

 
Deze blik naar buiten is zeer uitnodigend en daar geef ik dan ook aan toe natuurlijk!


We hadden gisteren en meerdere dagen afgelopen week ook vårvinter. Wat een geweldig zonnig weer, zo heerlijk gelijk. Wat een kracht heeft de zon al!  Ook de honden genieten ervan en voelen zich heerlijk buiten bij dit weer. Ik laat ze nog altijd apart uit omdat ze elkaar niet zo liggen en dus veel aandacht voor elk, één op één dus.


Sim gaat pontificaal voor me zitten en kijkt naar me op nadat ik haar riep.
"Ik krijg toch zeker wel een knoepje nu ik zo braaf gekomen ben?!"

Sim moet eigenlijk nodig getrimd worden, maar we vinden het nu nog even lekker warm voor haar.
En dan met onze Rushy, al bijna achttien jaar, maar een spurtje zit er elke dag nog in, nog zoveel plezier in het leven. Af en toe eens een "ongelukje" in huis mag de pret niet drukken. Met plassen nog 100% zindelijk, maar een keuteltje vind ik een enkele keer wel. Gelukkig gladde, makkelijk te reinigen vloeren.


"Als ik nu eens een pootje optil, zou dat helpen voor een knoepje?
Ik volg je immers braaf!"


Nu denken jullie misschien dat ze buiten constant knoepjes krijgen. Ze krijgen vaak iets omdat we in het begin hiermee de honden geleerd hebben op eigen terrein te blijven.
Dat doen ze 100% en dat is een groot voordeel voor zowel hen als voor degene die met hen buiten is.
Nu is het niet zo dat ze al die knoepjes als extra krijgen, neeeee, dan zouden ze veel te dik worden. 's Morgens meet ik hun brokjes (graanvrije) voor die dag af in hun eigen maatbeker en daar neem ik een klein handje van mee. Het gaat dus gewoon van hun maaltijd af, weten zij veel :-). Buiten dat krijgen ze natuurlijk ook wel eens een "echte" traktatie.


Lekker de dekbedden in de sneeuw en in de zon!
Op de achtergrond het gastenhuisje en de werkplaats.

 
Vrijdag legde ik de dekbedden weer lekker in de droge sneeuw in de zon. Waarom ik dit graag doe schreef ik vorig jaar al, dat kan je HIER (klik) nog lezen.

Dus ja, eigenlijk door dit mooie weer (te vroeg) het voorjaar in de bol.


Zullen we ook gaan grillen buiten in de sneeuw?
 

Of zo'n sneeuwbankje maken zoals de Zweden wel doen?
 

Of gewoon maar weer lekker op ons eigen vertrouwde bankje in de sneeuw gaan zitten? 
Even een lekker kussen erop en dan genieten?!

Ik denk dat ik het al weet!

 
 
Maar dan niet met "Wienerbröd", die heerlijke bladerdeeg dingen met soort pudding in het midden zoals op bovenstaande foto, maar met die overheerlijke Semlor die we gisteren in Edsele kochten. Zelden aten we zulke goed gevulde en heerlijk smakende als deze. Daarom kochten we er dan ook zes :-) wetende dat ze veel lekkerder zijn dan die van de supermarkt in ons dorp hier. Dus vier ingevroren, want  Edsele is niet naast de deur. We kwamen er gisteren door onze trip naar Västernorrland.


Semlor


Semlor worden maar in een korte periode per jaar gemaakt en gegeten.
Ze worden gegeten rond Fettisdagen (ontstaan uit Fett-tisdagen, letterlijk vertaald de vette dinsdag), dit is de laatste dag voor het begin van de christelijke vasten. Dit is de aanleiding geweest voor de traditie om op deze dag fastlags- of fettisdagsbullar, met slagroom en amandelspijs gevulde bollen of semlor (meervoud van semla) te eten.
Omdat deze bollen gemaakt zijn van wit meel wordt deze dag ook wel eens witte dinsdag genoemd. Vroeger was het gebruikelijk om alleen op deze dag (tijdens de vastentijd) deze broodjes te eten. Tegenwoordig zie je ze vaak vlak na Kerstmis al in de winkels liggen.
Daarom nog maar een keer aandacht voor het recept van SEMLOR (klik)  dat ik in 2010 plaatste op Kokkerellen.




En dan gingen dit weekend onze stembiljetten ook op de post, het stemmen vanuit het buitenland is echt geen ingewikkelde zaak. Velen doen het niet, door gebrek aan interesse of door het opzien tegen de handelingen. Maar het is echt heel eenvoudig.

En nu is het weer over tot eind van de week, dit heerlijke weer. Het was een blijmakertje, want tegen het verloop en dus de verwachtingen van deze winter in moeten we ons nu opmaken voor drie dagen met veel sneeuw. Het zal ongeveer een laag van 30 cm verse sneeuw brengen!


Klik maar op de afbeelding, dan is het prima te lezen.

Twee verschillende weerberichten (Noors en  Zweeds) onder elkaar. Qua hoeveelheid sneeuw zijn ze het aardig eens! Ik kijk alweer uit naar vrijdag, naar weer dagen met veel zon en een prachtig maagdelijk wit landschap en veel buiten zijn.
Want echt, ook bij die temperaturen is het er door de zon heerlijk toeven!

Ik wens jullie een mooie week!
Gon


 

 
 

donderdag 26 januari 2017

Over de Samen, de rendieren en het antwoord op de vraag over bijvoeren

 
Samen familie bij hun tent,
door de Zweedse kunstschilder Johan Tiren 1853 - 1911
Klik maar op de foto voor een vergroting...
 
 
Oorspronkelijk waren de Samen nomaden, ze woonden in tenten in de zomer en in meer stevige hutten tijdens de koudere seizoenen. Tegenwoordig wonen de Samen in moderne huizen en gebruiken alleen tenten als tijdelijke verblijfplaats tijdens migraties van rendieren als ze niet zelf in de bergen en bossen wonen.
Vroeger noemde men de Samen, ook wel Sami, Lappen. Vandaar ook de naam Lapland natuurlijk. Tegenwoordig willen ze niet meer zo genoemd worden, voelen het als scheldwoord. Vraag me niet waarom...

Op mijn fotoblog staat een bericht over een bezoek aan het verlaten Samen dorp Sutme nabij Borgafjäll, hier niet ver vandaan. Je komt er door HIER te klikken.

Ik in de deuropening van een oude Samen hut
waar we een oude 'draadloze' bakelieten telefoon vonden.

De meeste Samen wonen in het noorden, maar er zijn Samen in heel Zweden. Samen komen voor in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland.
Ze hebben een eigen parlement en een nationale feestdag die op 6 februari is.


Het parlementsgebouw dat in Karasjok in het noorden van Noorwegen staat.

Het parlement van binnen.

De Samen parlementsleden 2013-2017.

De Samen vlag.


Vandaag de dag voorziet slechts 10% van de Zweedse Samen in zijn levensonderhoud door de rendieren.
Velen combineren hun familiebedrijven met toerisme, visserij, ambachten en andere beroepen. Ze lopen, net als bij ons in bijv. Volendam, natuurlijk ook niet meer aldoor in klederdracht. Dit is inmiddels vooral bij toeristische aangelegenheden.
Zoals bijvoorbeeld Per Kuhmunen die elk jaar mooie sier maakt op bijvoorbeeld de grote wintermarkt in Jokkmokk.


Per Kuhmunen
 
 
Er zijn ongeveer zo'n 250.000 rendieren in Zweden.
Natuurlijke vijanden zoals bijvoorbeeld de wolf worden door de eigenaren van de rendieren als een grote bedreiging gezien.
Rendieren eten paddenstoelen, mossen, gras en kruiden.
Suovas is een beschermde benaming voor gerookte rendiervlees filets. Rendiervlees is behoorlijk aan de prijs.
Melk van rendieren smaakt zoet en ziet eruit als gesmolten vanille-ijs.
Er zijn 51 Samen dorpen, het grootste is Sirkas in Jokkmokk.
De schoenen en handschoenen (bij klederdracht) van de Samen zijn vaak gemaakt van rendiervel.
Aan het kostuum / de klederdracht van een Same kun je zien uit welke regio hij/zij komt.
Het volkslied van de Samen (klik voor YouTube) is geschreven door Isak Saba.
Typische voornamen zijn Ante, Ristin, Sunna en Aslak.
Dubbele namen bijvoorbeeld Per-Anders, Lars-Nila en Elle-Marit.

In maart-april is de grote verhuizing van de rendieren naar de bergen want de sneeuw zal weldra verdwenen zijn, daar zullen de vrouwtjes kalven.
Dit is een filmpje van zo'n migratie van een grote kudde rendieren naar de zomerweiden in de bergen. Bij het filmpje hoor je zingen, dit is een JOIK, de traditionele zang van de Sami (of Samen).


 

Immens grote kuddes.
 

In juni-juli worden de rendierkalveren gemerkt aan hun oor. Liever gezegd door een stukje uit het oor te snijden, voor elke rendierhouder een bepaalde plek uit het oor.
Ze doen dit vaak 's nachts omdat het dan koeler is, dit kan natuurlijk omdat het gedurende deze midzomermaanden 24 uur per dag licht is.



 
N.a.v. mijn vorige bericht werd er gevraagd of de rendieren bijgevoerd worden 's winters, vooral nu het door de ijslagen tussen de sneeuw bijna niet mogelijk is om bij het mos en het gras te komen.
Het antwoord is ja, ze worden zeker bijgevoerd. Veel extra werk en kosten voor de rendierhouders.
Deze vraag is voor mij ook de aanleiding geweest deze blogpost te maken.


Een soort bix speciaal voor rendieren en reeën.

Lekker smikkelen.

Hier wordt een kleinere kudde bijgevoerd met mos.
 
 
Meer van het prachtige werk van de Zweedse kunstschilder Johan Tiren, meestal Samen en hun dieren verbeeldend, is te zien in deze slideshow (klik) op YouTube.
 
Alle afbeeldingen in dit bericht komen van internet en dus niet van mijn hand, behalve die van mezelf natuurlijk, die is gemaakt door Tineke.
 
Gon
 
 
 

maandag 16 januari 2017

Steeds die extremen en dan ook de droogte

 

 
Zo'n vreemde winter als deze hebben wij hier nog niet meegemaakt. Dit is de 9e winter waarover we kunnen meepraten.
Deze winter is niet normaal gezien de wisselingen telkens, de extremen zelfs.
Zo is het een aantal dagen rond -30°C en zo kan het in een paar uur omslaan naar +4°C.
Dat is best vervelend, maar voor mezelf vind ik het echt niet erg. Pas mijn kleding aan en dat is dat. Ik heb niets van -30°C  en als het dan in ene +4°C is, voelt het alsof het voorjaar is aangekomen.
Voor onze honden is het ook niet echt erg, bij temperaturen kouder dan ongeveer -15°C krijgen ze elk hun eigen jas aan. Geven ze niks om en hebben evenveel plezier buiten.
Nee, de vogels en de wilde dieren, daar is het heel vervelend voor.
Zo wennen ze niet aan de kou, als het steeds zo wisselt.
 
 
 
 
Bovendien verandert de bovenste sneeuwlaag tijdens dooi in een laag ijs waarop later dan weer sneeuw valt. Zo ligt er nu een laag sneeuw die door nu en dan dooi tussendoor ingeklonken is door die ijslagen ertussen.
 
 
 
 
Door de ijslagen kunnen dieren als reeën en rendieren bijna geen voedsel vinden. Als er alleen maar sneeuw valt en het dooit niet tussendoor dan kunnen ze blijven zoeken en wroeten naar voedsel, al ligt er meer dan een halve meter, de sneeuw is dan erg droog en erg licht. Maar nu zijn ze echt in de problemen, zelfs zo dat het 't nieuws haalt.
 
 
 

Voor de dieren zal het fijn zijn als de definitieve dooi komt, in deze omgeving pas in april.
Dan kunnen ze weer naar hartenlust eten van o.a. dit rendiermos.
 

En natuurlijk warmt de aarde op, maar nu dan telkens dat geklets op het nieuws dat dit daardoor komt deze winter, nee, dat geloof ik niet. Ik heb hier wel over gesproken met mensen die hier geboren en getogen zijn en nu een leeftijd hebben van ergens in de tachtig jaar. Ze vertelden dat vroeger de winters kouder waren, maar ook dat ze in hun jeugd ook wel eens een groene kerst hebben meegemaakt. Wel dat is ons nog niet overkomen, de sneeuw was er altijd al in november.
Ik heb in mijn achterhoofd altijd nog het verhaal over El Niño en La Niña (klik) dat ik lang geleden op school leerde. 
Over hun sterke wisselingen en wat die allemaal kunnen veroorzaken.
 
Moet ik ook gelijk aan 2016 denken, een zeer droog jaar. Ik denk dat het woord grondwaterpeil wel het meest gebruikte woord is geweest in het journaal hier in 2016. 
In grote delen van Zweden is dat peil in de loop van het jaar veel te laag geworden en is dat op veel plaatsen nog steeds.
Vooral in het zuid-oosten (vanaf Stockholm naar het zuiden en dan de oostelijke helft) van Zweden is dit het geval, maar ook in grote delen van Västerbotten en Västernorrland. Deze veel te lage grondwaterstand geeft grote problemen.
 
 
 
 
Om dicht bij huishoudens te blijven... mensen die niet in stedelijke gebieden wonen, maar op het platteland en dus een eigen drinkwatervoorziening hebben door een eigen bron, zaten afgelopen zomer vaak zonder water. Bomen hadden slap blad en planten hingen deze zomer met grote regelmaat helemaal slap en de regen bleef maar uit.
Als er dan eens een buitje viel zette dat geen zoden aan de dijk, leefden de planten weer een klein beetje op om de volgende dag weer slap te hangen.
Maar een te laag grondwaterpeil veroorzaakt voor nog veel meer andere zaken problemen.
Het smelten van de sneeuw in het voorjaar lost dit probleem ook niet echt op. De grond is dan nog tot op grote diepte bevroren en het smeltwater zoekt via speciaal gegraven wegen en via beken en rivieren zijn weg om zo via de grootste rivieren in de Botnische Golf (Oostzee) te belanden.
We hopen altijd op een mooie zomer, maar dit kan dus ook z'n prijs hebben.

Gon