Schattig hoor deze Zweedse muis (Skogssorkar). Maar lees even dit verhaal. Als je in Zweden woont is het best belangrijk. Een bepaalde muis hier, de "sork" verspreidt n.l. een gevaarlijk virus door zijn uitwerpselen. Ik ben hier achter gekomen omdat Åke het afgelopen najaar had. Hij was hier in Hoting toen en hij was echt doodziek. Er is toen een bloedtest gedaan en daaruit bleek dat hij "Sorkfeber" had. De infectie wordt dus verspreid door muizen (Clethrionomys glareolus, o.a.) en de symptomen zijn hoge koorts, spierpijn, buikpijn en verminderde urineproductie als gevolg van verminderde nierfunctie. Het is een zware aanslag op de nieren en de lever. No cure bestaat, maar de ziekte geneest meestal vanzelf binnen een paar weken. Kan wel blijvende schade aanrichten. De ziekte komt in Zweden het meeste voor boven Dalälven. Maar Åke liep het op in Åkersberga. Regio Stockholm dus. Hij had daar kort ervoor (er is natuurlijk een incubatietijd, maar die is kort) het houthok opgeruimd. Zo'n houthok is, vooral 's winters, natuurlijk een ideale plaats voor muizen. Als je nu zo'n houthok maar flink gaat vegen komen de keuteltjes in beweging. Het virus wordt verspreidt door de lucht. Åke had een stofzuiger gebruikt en de lucht die daar uitgeblazen werd bevatte het virus. Het is dus ten zeerste aanbevolen om een stofkapje te gebruiken. Dat schijnt afdoende te zijn had de arts gezegd. En nooit met een stofzuiger! Dus mensen, kijk uit als je je houthok, of een andere ruimte waar zich muizen op kunnen houden, schoonmaakt. Wie het leuk vindt kan hier lezen hoe wij genieten van ons verblijf in Zweden.
Over hoe het met ons gaat en wat we zoal meemaken...
Zweden... rust, ruimte, oneindige natuur, frisse lucht en veel aardige mensen!
dinsdag 11 januari 2011
Sorkfeber
Schattig hoor deze Zweedse muis (Skogssorkar). Maar lees even dit verhaal. Als je in Zweden woont is het best belangrijk. Een bepaalde muis hier, de "sork" verspreidt n.l. een gevaarlijk virus door zijn uitwerpselen. Ik ben hier achter gekomen omdat Åke het afgelopen najaar had. Hij was hier in Hoting toen en hij was echt doodziek. Er is toen een bloedtest gedaan en daaruit bleek dat hij "Sorkfeber" had. De infectie wordt dus verspreid door muizen (Clethrionomys glareolus, o.a.) en de symptomen zijn hoge koorts, spierpijn, buikpijn en verminderde urineproductie als gevolg van verminderde nierfunctie. Het is een zware aanslag op de nieren en de lever. No cure bestaat, maar de ziekte geneest meestal vanzelf binnen een paar weken. Kan wel blijvende schade aanrichten. De ziekte komt in Zweden het meeste voor boven Dalälven. Maar Åke liep het op in Åkersberga. Regio Stockholm dus. Hij had daar kort ervoor (er is natuurlijk een incubatietijd, maar die is kort) het houthok opgeruimd. Zo'n houthok is, vooral 's winters, natuurlijk een ideale plaats voor muizen. Als je nu zo'n houthok maar flink gaat vegen komen de keuteltjes in beweging. Het virus wordt verspreidt door de lucht. Åke had een stofzuiger gebruikt en de lucht die daar uitgeblazen werd bevatte het virus. Het is dus ten zeerste aanbevolen om een stofkapje te gebruiken. Dat schijnt afdoende te zijn had de arts gezegd. En nooit met een stofzuiger! Dus mensen, kijk uit als je je houthok, of een andere ruimte waar zich muizen op kunnen houden, schoonmaakt. zondag 9 januari 2011
Accu en buren
Gisteren wilden we boodschappen doen. Åke en Wiveka zouden komen eten en ik had alles in huis, maar geen toetje. Ook niet genoeg spullen om zelf een toetje te maken. Nou de rest slonk ook al aardig in de koelkast, dus gelijk maar alles dan. De auto startte niet. Accu leeg. Tweede keer alweer. O.K., we weten dat een accu eerder leeg loopt als het extreem koud is, maar het was helemaal niet zo koud geweest sinds de laatste rit. Die rit was lang genoeg geweest om niet met een bijna lege accu thuis te komen. Die rit was Dorotea v.v., dus een kleine 50 km. Lennart heeft deze accu in september geplaatst. Het was een heel goede accu zei hij toen, geschikt voor hier. Acculader erop. Peter Lennart gebeld en gevraagd of hij even kon kijken of het soms aan de dynamo kon liggen. Dus Peter (na de oplaadtijd) naar Flyn, 10 km oostwaarts. Hij nam gelijk het tuigje van Rushy mee. Peter dacht dat Lennart dat ook wel kon repareren. Rushy had het gewoon aan gort getrokken toen ze de poedel uit het dorp tegenkwam. Ze HAAT de poedel. Toen Peter terugkwam was het tuigje perfect gerepareerd. Nou geweldig zeg, had ik niet verwacht. Ik helemaal blij daarmee. Ik vind een halsband n.l. niks. Vooral niet voor een hond als deze. De dynamo was in orde, de accu niet, we krijgen gratis een nieuwe, dus die is besteld. Toen kwamen Åke en Wiveka dus. Ik had ze gevraagd omdat ze weer weggaan. Had ik vorig jaar ook gedaan toen ze weg gingen. Je hebt dan altijd veel te doen en het is dan heerlijk als je niet hoeft te koken en lekker aan kunt schuiven. Ik had hachee gemaakt. Ik had een heel grote juspan vol. Veel te veel voor deze mensen die doorgaans niet zoveel eten was mijn ervaring. Maar de pan was nagenoeg leeg! Leuk dat ze het zo lekker vonden. Als toetje kozen ze voor het ijs. Ik had vanille- en chocoladeijs, slagroom, chocolade- en aardbeiensaus. Wel, duidelijk is dat Åke gek is op chocoladeijs! Het was erg gezellig. Ze hebben nog even gekeken naar de cursus Zweeds van Rosetta Stone op de computer. Ze waren ervan overtuigd dat het is ingesproken door mensen uit Stockholm. Het was mij al opgevallen dat de uitspraak anders was dan die op de andere cursus van NHA. Vandaag zijn ze weer vertrokken naar Åkersberga, een stadje dat ten noord-oosten tegen Stockholm aangeplakt ligt. Jammer dat hun huis weer leeg is. Ook al laten ze een lichtje branden, het huis is kil zonder bewoners. Wiveka komt weer met pasen, maar dan zijn wij in Nederland. Åke komt half februari weer klussen. Ze zouden vanmorgen om 06:00 u vertrekken zeiden ze, maar ik was ervan overtuigd dat ik ze nog zou zien. Je moet er n.l. altijd minimaal zes uur bij optellen. Ze kunnen n.l. niet wegkomen. Heel komisch. Ze zijn heel chaotisch dan. En ja hoor. Wij hadden ons verslapen en werden pas om half tien wakker, bah. Eer ik met de hond uit ging was het half elf. En ja hoor, de auto stond er nog. Sterker, hij werd net open gedaan aan de achterkant om nog te gaan pakken. Rond de middag vertrokken ze. Ja, ieder zijn meug. Onze auto is altijd de avond ervoor al helemaal gepakt en de broodjes zijn gesmeerd. 's Morgens nog even de laatste dingen afsluiten en binnen anderhalf uur rijden we. Nooit meer dan een half uur later dan gepland.
vrijdag 7 januari 2011
Bomen, meibomen, kerstbomen, sneeuwbomen
Sneeuw, sneeuw, sneeuw. Het sneeuwt al een hele tijd. Ik weet niet eens hoe lang eigenlijk, maar zeker twee dagen. Vanmorgen even op tijd eruit om bij de garagedeur sneeuw te ruimen, als Clas dan komt met zijn tractor, ligt dat allemaal al op het hoofdpad en ruimt hij het mee. Perfect. Het was heel wat toen ik de garagedeur hier beneden open deed. Pfffff, dat is iets meer dan ik verwachtte. Het kwam omdat het was gaan waaien. Daardoor kwam er een soort draaiing om het huis en nam het ook reeds gevallen sneeuw uit de tuin en van het dak mee. Een soort sneeuwduin voor de garage dus. De wind kwam uit het zuiden, de deur kijkt op het noorden. Na de klus het warme brood, dat net klaar was (ik zet hem 's avonds altijd op de timer), mee naar boven genomen. Lekker wat afgesneden en die lekkere Bregott boter erop, verder niets, niet nodig op deze heerlijke traktatie. Mmmmmm, lekker bakkie koffie erbij en op de rand van het bed. Toen lekker nog even bij Peter gekropen. Hij heeft later de andere deuren van de Gäststuga, garage boven en de carports geschoven. Ook de voordeur hier. Is hij ook even lekker buiten bezig, vindt hij heerlijk, het was niet koud trouwens, maar -2. Toen ik later Rushy uitliet waaide het nog steeds stevig en werden we bekogeld met sneeuw uit de bomen. Eenmaal bij de watertoren, waarheen niet geschoven was, leek de maagdelijke sneeuwlaag wel een maanlandschap met kraters. Dit kwam door alle kluiten sneeuw die uit de bomen waren gevallen en een soort kratertjes van soms wel 20 tot 30 cm. veroorzaakten. Kraag hoog op, ik wil dit niet in mijn nek! Rushy vindt het iets minder interessant, alle lekkere luchtjes zijn moeilijk te traceren. Alles onder de sneeuw. Vandaag was het "Trettondedag Jul" (letterlijk "dertiende dag van de kerst"), zo noemen ze Driekoningen hier. Ik laat de kerstboom altijd zeker tot die dag staan. Ook nu, maar ik was de kerstspullen een beetje zat en alles zit nu weer in de kast. Heerlijk! Gek hè, voor kerstmis kijk je er zo naar uit; het huis in gezellige kerstsfeer te brengen en als het eenmaal oud & nieuw is geweest, nou dan ga je toch weer verlangen naar "gewoon". De Zweden hebben over een week Tjugondedag Jul (letterlijk "20e dag van de kerst"). Dat is volgens oud gebruik de dag dat de kerstboom de deur uitgaat. Er wordt dan nog even om de kerstboom gedanst en dan weg ermee. Wat dansen de Zweden toch eigenlijk veel om bomen. Met Midsommar dansen ze ook al om de meiboom. Voorlopig sneeuwt het hier als een gek en hebben ze een weeralarm 1 afgegeven voor dit gebied. Veel wind en sneeuwduinen. De sneeuwschuivers komen vaak voorbij. We zien wel morgenochtend. woensdag 5 januari 2011
Werkelijk een sprookje
Nee, ik zag nog niet het noorderlicht, deze foto maar even van het net geleend. En nee, ook geen zonsverduistering gezien. Integendeel, het sneeuwde. Later besefte ik ook, dat wanneer het niet gesneeuwd zou hebben of überhaupt niet bewolkt zou zijn geweest, ik toch naar het meer bij het dorp had moeten lopen om rond die tijd de verduistering te kunnen zien. Om die tijd is hij n.l. helemaal nog niet achter de heuvel met daarop de hoge bomen vandaan. Maar de moeite om daarheen te lopen kon ik me wel besparen, al ben ik er altijd al bijna als ik de hond uitlaat. Die moet perse altijd helemaal tot het (trein)spoor bij de huizen aan het begin van het dorp, want daar ruikt het pas echt lekker en moet er geplast en gepoept worden. Giga dominant loopt ze dan te doen en als ze een andere hond ziet is ze bang en blijft er niets van die dominantie over, lijkt het eerder een angstbijter. De zonsverduistering en het noorderlicht zijn me dus tot nu toe onthouden. Maar de poolsneeuw van vandaag maakte zoveel goed. Het is gewoon met geen pen te beschrijven hoe mooi het vanavond was om buiten te lopen. Het is ook met geen mogelijkheid op beeld vast te leggen. Ook niet met een professionele camera denk ik. Alhoewel, als je met sluitertijden kunt werken. Maar dan nog weet ik niet of je dit sprookje kunt vastleggen. Ik waande me echt ergens anders dan op deze aardkloot, echt waar. Alles glinsterde zoooooooooooo mooi. Ja, ik kan er niet over uit en vind het zo jammer dat ik het niet kan laten zien, jullie geen deelgenoot kan maken. Je mond zou open vallen. Ik hoop dat het vannacht niet gaat waaien, zodat de bomen morgen nog zo mooi zijn. De glinsteringen zal je overdag niet zien zonder zonlicht, want voorlopig blijft het sneeuwen. Peter zei vanavond zelfs dat ik op mijn blog moest schrijven over het sprookje en dat we toch echt liever dit weer hebben dan die Hollandse regen. Op kou kun je je kleden. Als je op Google de volgende zin in de zoekbalk typt, krijg je heel veel sites waarop deze uitspraak gevonden wordt: "slecht weer bestaat niet, slechte kleding wel". En zo is het. Ik heb het hier echt nooit koud. Ook niet bij -30. Gewoon op de thermometer kijken en dan je kleding kiezen. En ze hebben hier de goede kleding voor dit klimaat uitgevonden denk ik zo. Je bent hier trouwens heel snel aan gewend. Je bent er ook niet zo mee bezig met de temperatuur. Nu is het trouwens -20 en morgen wordt het -4 :-) dinsdag 4 januari 2011
Zonsverduistering
zondag 2 januari 2011
De vervuiler betaalt
“De vervuiler betaalt” wil zeggen dat de veroorzaker van afval voor de kosten van het inzamelen en verwerken van afval instaat. Hoe meer afval iemand maakt, hoe meer hij moet betalen. Wie daarentegen afval voorkomt en goed sorteert, betaalt minder. Natuurlijk zijn er nog veel meer oorzaken van vervuiling, bijv. de CO2 uitstoot, maar ik heb het over het huisvuil met daarbij het grofvuil. Het grootste deel van de mensen is het wel eens met deze stelling. Maar hoe is het in de praktijk? Het verschilt zowel in Nederland als in Zweden per gemeente hoe men dit invult. Wij vallen hier in Zweden onder Strömsunds Kommun. Op de vuilnisbak zit een streepjescode en je betaalt dus naar het gewicht in je vuilnisbak (+ een basisbedrag). Het ligt helemaal aan jezelf hoe zwaar hij wordt, want je kan hier bijna alles wel gescheiden naar een "containerparkje" in het dorp brengen; blik, glas, papier, zacht plastic, hard plastic. Maar goed, eerst reed ik de vuilnisbak naar de kruising verderop, makkelijker voor die grote vuilniswagen was mijn gedachte, dan hoeft hij niet te draaien, tot ik later nog iets in de bak wilde doen. Had er doodleuk iemand zijn vuilnis bijgedaan. Jammer dan vuilnisman, ik zet hem nu gewoon voor ons eigen huis. In Nederland heb ik nog geen ervaring hiermee, hoefde niet naar gewicht te betalen. Anders is het met het grove huisvuil, dat wat je normaal gesproken naar de gemeentewerf, in Zweden Återvinningcentral, brengt. Hier in Zweden is dat geen enkel probleem, gewoon in de betreffende container gooien. Dat was in N-H in de Gemeente Zijpe ook zo. Maar dan in Friesland waar wij het appartement hebben, de gemeente Ooststellingwerf............. Daar moet je betalen als je wat afgeeft bij de werf. Wij brachten afgelopen voorjaar een paar kleine pallets, omdat we er echt geen raad mee wisten en ook geen houtkachel meer hebben in Nederland. Ach, die man deed natte vingerwerk. Kijkt je aan en kijkt volgens mij ook nog naar wat voor auto je hebt. Vijf euro moesten we betalen. En wat is het resultaat? Als ik de hond uitlaat in een parkje, ligt daar iedere week wel een keer een berg grof huisvuil. Je kan precies zien of iemand zijn/haar schuur of zolder heeft opgeruimd. Ja, dat krijg je dan. Dus het werkt helemaal niet altijd dat de vervuiler betaald. Nou, het openingsplaatje is niet erg fraai, maar ja, het past wel bij dit logje. Daarom nog maar even een heel mooie foto als toegift :-)
